ŞÖNİL (CHENILLE) KUMAŞ

şönıl kumaş
Tarafından | 19 Temmuz 2017

Döşemelik sektöründe kullanılan fantezi ipliklerin basında hoş görünümleri ve dolgun hacimleriyle şönil iplikler gelir. Şönil ipliklerin ticari olarak üretilmeye başlaması 1970’leri bulmuştur. İlk zamanlar şönil iplikler normal iplik makinelerinde makine üzerinde yapılan çeşitli uyarlamalar sonucunda üretiliyordu. Günümüzde kullanılan modern şönil makineleri ise 1990’ların basında Avrupa ve Kuzey Amerika’da kullanılmaya başlandı.

Şekil 1.4’de şönil ipliğinin üretim esnasındaki oluşumu gösterilmiştir.

Şekil 1.4 Şönil ipliğinin üretim esnasındaki oluşumu

Şönil iplikler temelde iki bileşenden oluşmaktadır. Birinci bileşen bağ iplikleri, ikincisi ise hav iplikleridir. Bağ iplikleri şönil ipliğin merkezinde bulunan ince ve mukavemetli ipliklerdir. Hav iplikleri ise kısa kesilmiş kesikli ya da filament ipliklerden oluşan bileşendir. Hav iplikleri bağ ipliklerinin arasına ardı ardına yerleştirilir ve merkezden dışa doğru belli uzunlukta çıkıntılar oluşturur. Şönil ipliğin yapısında iki tane bağ ipliği vardır. Bu iki bağ ipliği birlikte bükülerek ortalarından geçen hav ipliklerini tutar. Böylece bağ iplikleri, hav ipliklerini sabitlemiş ve şönil ipliğe mukavemet vermiş olur. Hav iplikleri ise şönil ipliğin hacimli ve kabarık görünmesini ve yumuşak bir tutuma sahip olmasını sağlar. Şönil ipliğin kütlesinin %25-%30’unu bağ iplikleri geri kalan %70 – %75’lik kısmını ise hav iplikleri oluşturmaktadır.

Döşemelik sektöründe kullanılan şönil iplikler genellikle akrilik, viskoz, pamuk, polipropilen ve polyester liflerinden üretilmektedir. Şönil ipliklerin en önemli özellikleri söyle sıralanabilir: Şönil iplikler havlı bir yüzeye sahiptir ve hav uzunluğu bağ ipliklerinin her iki yanından dışarı çıkan hav boylarının toplamı olarak ifade edilir ve 0,7 mm–1,2 mm arasında değişir. Şönil iplikler yansıtma etkisi ve havlı yüzeyleri sayesinde ısıyı farklı yönlerde yansıtarak hoş kadifemsi bir görüntü oluşturur.

Şönil iplikler üretimlerinin kolay olması ve üretim maliyetlerinin düşük olması ve yumuşak tutumları giyim eşyalarında özellikle de örme giyim eşyalarında yaygın olarak kullanılmalarını sağlamıştır. Bu ipliklerin dolgun görünümleri ise onların dokuma kumaşlarda özellikle de döşemelik kumaşlarda dolgu ipliği olarak kullanılmasını sağlamıştır. Şönil iplilikler genellikle boyalı ipliklerden üretilmektedir. Şönil iplik haline geldikten sonra boyama yapılması çok tercih edilen bir yöntem değildir. Çünkü şönil ipliklerin hav ve bağ ipliklerine boyarmaddenin homojen olarak dağıtılması çok zordur (Erem, 2006)Bağ ve hav iplikleri aynı veya farklı türde olabilir. Ancak bağ ipliklerinde filament ipliklerin kullanılması sakıncalıdır. Çünkü filament iplikler kullanıldığı zaman hav ve bağ iplikleri arasında oluşan sürtünme kuvveti düşüktür ve bu da hav kayıplarını kolaylaştırır. Şönil iplikler bitmiş halde boyanabildikleri gibi şönil iplik üretiminde boyalı iplikte kullanılabilir.

Şönil iplik üretiminde hammadde, hav ve bağ ipliklerinin numaraları, hav uzunlukları, hav yoğunluğu, büküm (t/m), uygulanan üretim hızı önemli üretim parametreleri arasında yer almaktadır. Bu üretim parametreleri bağ kütlesi ile hav kütlesi arasındaki denge, şönil ipliğin mukavemeti, şönil ipliğin hav sabitliği gibi iplik özelliklerini belirlemektedir.

Hav ipliklerinin belli bir yönde yatık olması, dokuma kumaş yüzeyinde dalgalı bir görünüm ve yanar-döner kadifemsi bir parlaklık oluşmasına sebep olur. Hav ipliklerinin yerinden çıkmasını önleyen faktörler hav ve bağ iplikleri arasında oluşan mekanik sürtünme kuvvetleridir.

Şönil iplik üretiminde kullanılan makinelerin çalışma prensipleri diğer iplik makinelerinden biraz farklıdır. Genellikle makinenin üretim kısmındaki her bir kafaya dört bağ ipliği ve iki hav ipliği beslenir.

Şönil iplik makinelerinde iki iğ için bir adet kafa ünitesi bulunur. Bağ iplikleri ve hav iplikleri şönil iplik makinesindeki çağlıktan beslenir. Şönil ipliği oluşturacak şekilde bir araya gelerek makinenin alt tarafındaki ring büküm sarım mekanizması sayesinde masuralara sarılır . Şönil kumaşlar ekstra iplikli yapılarda ve güçlendirilmiş kumaş yapılarında dolgu ipliği olarak kullanılır. Şönil kumaşların döşemelik sektöründe tercih edilmesini sağlayan olumlu yönleri olduğu gibi zayıf kaldığı yönleri de vardır.

Şönil kumaşların döşemelik sektöründe tercih edilen yönleri:

  • Parlak kadifemsi görünüm
  • Dolgun Görünüm
  • Havlı yüzey
  • Düşük dökümlülük
  • Ekonomiklik
  • Üretim kolaylığı

Şönil kumaşların döşemelik sektöründe zayıf kalan yönleri:

  • Düşük aşınma dayanımı
  • Yüksek miktarda hav dökülmesi
  • Hav yönü.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir